تبلیغات
مرجع جامع بوشهرشناسی

مرجع جامع بوشهرشناسی

نویسنده : محمد جواد منصورزاده چهارشنبه 16 شهریور 1390, 12:26 ب.ظ
یزله یا هوسه یکی از گونه‌های رایج موسیقی محلی جنوب ایران است. یزله به وسیله گروهی از خوانندگان غیر حرفه‌ای اجرا می‌شود و فقط با دست زدن همراه است. در این موسیقی، نغمه بیش از همه حائز اهمیت است و به متن چندان اهمیتی داده نمی‌شود .در بوشهر ، این مراسم در شادیها و عروسی ها و یا عزاداری ( خصوصا در ماه محرم )اجرا می شود. یزله به معنی حرکات ریتمیک و پایکوبی یکی از مقام های موسیقی بوشهر است که توسط یک نفر که یزله خوان نام دارد، خوانده   می شود و بقیه که یزله گران نام دارند، همسرایی می کنند و دست می زنند و دایره وار می چرخند و بعضا به صورت پایکوبی به بالا و پایین می پرند.‏

یزله خوان لازم نیست که حتما موسیقی را بشناسد و بر موسیقی تسلط داشته باشد. یک فرد عادی نیز می تواند یزله خوانی کند. یزله خوان های قدیمی اکثرا فرد غیر حرفه ای بودند و موسیقی را نمی شناختند .
یزله خوان باید صدای بَم و قدرتمندی داشته باشد تا هیجان یزله را بیشتر کند. اگر کسی صدای زیری داشته باشد، یزله ی آن اثر نمی کند و به قول معروف یزله گرم نمی شود.‏
برای یزله خوانی تمرینی لازم نبوده که حتما اول تمرین کنند و سپس اجرا. معمولا کلماتی که همسرایان پاسخ می دهند کوتاه و ثابت می باشد. فقط یزله خوان کلماتش را عوض می کند.‏
در قدیم هر اتفاقی که می افتاده، مردم فی البداهه درباره آن موضوع یک یزله می ساختند.
مثلا: کسی خاری در پایش می رفته یزله خوان می خوانده:‏
خار تو پامن1
یزله گران: نمی شامن2
کِند3 پامن
یزله گران: نمی شامن
بُو درش بار4
یزله گران: نمی شامن
یِل پامن5
یزله گران: نمی شامن
وُلِ پامن6
یزله گران: نمی شامن
یا در جایی دعوا می شده یزله خوان می خوانده: زار احمد چوب برسون
یزله گران پاسخ می دادند: دعوا شده تو قبرستون
یزله معمولا در مراسم عروسی، ختنه سوران، حنا بندون و بزم های دیگر اجرا می شده و در مجالسی که از نوازندگان بومی استفاده می شده مثل سازهای نی جفتی و نی انبان و تُنبک، پس از اتمام اجرای نوازندگان، به خاطر اینکه نوازندگان نفسی بخورند و استراحت کنند و مجلس نیز متنوع شود، یزله خوان شروع به یزله خوانی می کرده.‏
همانطور که گفته شد، یزله خوانی معمولا توسط خواننده غیرحرفه ای خوانده می شده و یک یزله خوان فقط بایستی شعرهای یزله را از بَر باشد. یزله خوان معمولا در اشعارش کم نمی آورد، بدین صورت یک یزله که تمام شد بلافاصله یزله بعدی را شروع می کند و همسرایان نیز وقتی که یزله اول تمام شد، متوجه می شوند که در یزله بعدی چه پاسخی به یزله خوان دهند.
گاهی یزله خوان به تنهایی سکان یزله را به دست می گیرد و اشعاری مانند بحر طویل را می خواند و سپس به یزله باز      می گردد مثل:‏
نگله نگله جنس اُوردُم7- دس دی سکو سپردم8- غارتش کرد، بُچ عاموش9- بردش ولات خالوش10- ناشم‏
یزله گران: به کهله‏
دیگه ناشم11
یزله گران: به کهله12
در بعضی اوقات که افراد به زیارت امام زاده ها یا پیر می روند و یا عروس و داماد را از محل پیر عبور می دادند آنجا نیز یزله خود را نمایان می کرد و یزله خوان می خواند:‏
آقا سلامٌ علیک‏
و یزله گران نیز همان پاسخ می دهند
یزله خوان: شاه سلامٌ علیک13
یزله گران: آغا سلامٌ علیک
در یزله و یزله خوانی نکات زیر را باید به یاد داشته باشیم.
1- یزله خوانی معمولا توسط افراد غیر حرفه ای خوانده می شده.‏
2- اشعار همسرایان در هر یزله ثابت می باشد.
3- در یزله معمولا سازی زده نمی شود. بعضا یک ساز تنبک یا دیره و یا دمام نواخته می شده.
4- موضوعات یزله معمولا اجتماعی بوده و اشعار یزله بستگی به اتفاقی داشته که رُخ می داده.‏
5- یزله در مجالسی چون عروسی، حنا بندون، ختنه سوران و اردوهای تفریحی- زیارتی اجرا می شده.
6- یزله خوان هر چقدر که صدای بَم و قدرتمندی داشته باشد، یزله گرم تر می شود.
برگردان کلمات محلی:
‏ 
‏1- خار توی پایم است
2- نمی توانم‏
‏3- در پاشنه ی پایم است‏
‏4- بیا بیرونش بیار‏
‏5- این طرف پایم است‏
‏6- آن طرف پایم است‏
‏7- بسته بسته جنس آوردم‏
‏8- به دست مادر سکینه سپردم‏
‏9- بچه عمویش آنها را غارت کرد‏
‏10- آنها را به روستای دایی اش برد‏
‏11- دیگر نمی روم
12- به قلعه
13- منظور از شاه همان پیر یا امامزاده می باشد.

نویسنده: محسن حیدریه

منبعحوزه هنری استان بوشهر

 


دسته بندی: فرهنگ بوشهر ,
برچسب ها: یزله , هوسه , یزله خوان , موسیقی بوشهر ,
مطالب مرتبط: یزله در بوشهر , موسیقی بوشهر: یزله در بوشهر , موسیقی بوشهر ,



» آدرس جدید سایت "مرجع جامع بوشهرشناسی" ( چهارشنبه 17 اسفند 1390 )
» زندگینامه میرزا عباس دیّری ( پنجشنبه 11 اسفند 1390 )
» سنج و دمام ( دوشنبه 7 آذر 1390 )
» یزله ( چهارشنبه 16 شهریور 1390 )
» متن نامه شهید رئیسعلی‌دلواری به مجتهد برازجانی ( سه شنبه 15 شهریور 1390 )
» دُم دُم سحری ( شنبه 22 مرداد 1390 )
» آیین طلب باران ( شنبه 18 تیر 1390 )
» موسیقی بوشهر: نی انبان؛ نی همبونه ( چهارشنبه 1 تیر 1390 )
» شهید دلواری در کلام مقام معظم رهبری ( شنبه 28 خرداد 1390 )
» معرفی کتاب هم صدا با نخل های تشنه ( جمعه 13 خرداد 1390 )
» نو یافته های باستان شناسی در بندر سیراف ( جمعه 5 فروردین 1390 )
» زندگینامه خالوحسین بردخونی دشتی ( شنبه 21 اسفند 1389 )
» منطقه حفاظت شده مند ( دوشنبه 11 بهمن 1389 )
» زندگینامه استاد ایرج صغیری ( جمعه 3 دی 1389 )
» زندگینامه دکتر سید جعفر حمیدی ( پنجشنبه 4 آذر 1389 )
» زندگینامه سید بهمنیار حسینی (مفتون بردخونی) ( یکشنبه 18 مهر 1389 )
» مسقطی ( سه شنبه 26 مرداد 1389 )
» زندگینامه شیخ حسن آل عصفور بوشهری ( شنبه 16 مرداد 1389 )
» بافت‌ قدیم‌ بوشهر ( شنبه 22 خرداد 1389 )
» به مناسبت روز خلیج فارس ( جمعه 10 اردیبهشت 1389 )
» انتشار اولین هفته نامه مصور ایرانی در بوشهر ( جمعه 6 فروردین 1389 )
» سند ساواک در مورد تظاهرات نیروی هوایی بوشهر ( دوشنبه 19 بهمن 1388 )
» این حسین کیست که ... ( دوشنبه 7 دی 1388 )
» دانلود تك نوازی نی انبون ( پنجشنبه 19 آذر 1388 )
» تصویر: خلیج فارس ( سه شنبه 10 آذر 1388 )
» ویژگی های دستوری لهجه بوشهری ( یکشنبه 12 مهر 1388 )
» گمنه یا للك ( جمعه 10 مهر 1388 )
» گره چینی ( سه شنبه 7 مهر 1388 )
» مجموعه تصاویر بوشهر 2 ( پنجشنبه 2 مهر 1388 )
» سفالگری ( چهارشنبه 1 مهر 1388 )
موضوعات وبلاگ

آمار بازدید


کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :
آخرین بروز رسانی :

درباره ما


این وبلاگ جهت آشنایی عموم مردم با تاریخ و فرهنگ مردم بوشهر می باشد.
از کلیه کسانی که توانایی همکاری را دارند خواهش می شود تا مطالب خود را به ایمیل من بفرستید تا با نام خودتان در این وبلاگ ثبت گردد.
*******************
به جهت تعدد مطالب و محدود بودن پست های صفحه اصلی، شما قادر به مشاهده تمام پست ها نمی باشید. از این رو به شما پیشنهاد می شود از آرشیو موضوعی جهت دستیابی به پست های پیشین استفاده کنید.
ایجاد کننده وبلاگ : وبسایت شخصی محمد جواد منصورزاده

http://www.up.lianportal.com/images/04734904814806328121.gif

از ما حمایت کنید

به بوشهریها امتیاز دهید