تبلیغات
مرجع جامع بوشهرشناسی

مرجع جامع بوشهرشناسی

نویسنده : محمد جواد منصورزاده جمعه 10 اردیبهشت 1389, 09:11 ق.ظ

  «خلیج فارس» یا «خلیج پارس» آبراهی است که در امتداد دریای عمان و در میان ایران و شبه جزیره عربستان قرار دارد. مساحت آن دویست و سی و سه هزار کیلومترمربع است و پس از خلیج مکزیک و خلیج هودسن سومین خلیج بزرگ جهان به شمار می آید.

خلیج فارس از شرق ازطریق تنگه هرمز و دریای عمان به اقیانوس هند و دریای عرب راه دارد و از غرب به دلتای رودخانه اروند که حاصل پیوند دو رودخانه دجله و فرات و پیوستن رود کارون به آن است، ختم می شود.
کشورهای ایران، عمان، عراق، عربستان سعودی، کویت، امارات متحده عربی، قطر و بحرین در کناره خلیج فارس هستند. اما با همه این تفاصیل و وجود گواه های متعدد و غیرقابل خدشه در تاریخ، عده ای به تحریک دشمنان این مرز و بوم، پس ازقرن ها نام این خلیج را برای اولین بار در مطبوعات کشورهای عربی و بر روی کالاهای تبلیغاتی، و برای جهان گردان خلیج عربی نوشتند و خواندند که به شهادت تاریخ نامی جعلی است؛ از این رو ایرانیان غیرتمند برای حفظ و به یاد سپردن اهمیت نام این خلیج، دهم اردیبهشت ماه را روز ملی خلیج فارس نامیده اند.

به دلیل وجود منابع سرشار نفت و گاز از قرن هفدهم در خلیج فارس  سواحل آن، این آبراهه در سطح بین المللی، منطقه ای مهم و راهبردی به شمار می آید و مالکیت تاریخی آن از قرن پانزدهم تا کنون مورد تعرض استعمارگران قرار می گیرد.
زمین شناسان معتقدند در حدود پانصد هزار سال پیش، صورت نخستین خلیج فارس در کنار دشت های جنوبی ایران تشکیل شد و به مرور زمان، براثر تغییر و تحول در ساختار درونی وبیرونی زمین، شکل ثابت کنونی خود را یافت.
این خلیج توسط تنگه هرمز به دریای عمان و از طریق آن به دریاهای آزاد مرتبط است. جزایر مهم آن عبارتند از: قشم، بحرین، کیش، خارک، ابوموسی، تنب بزرگ، تنب کوچک و لاوان که تمامی آنها به جز بحرین که در دهه 30 شمسی از ایران جدا شد، به ایران تعلق دارد.
خلیج فارس و سواحل آن معادن سرشار نفت و گاز دارد و مسیر انتقال نفت کشورهای ایران، عراق، کویت، عربستان و امارات متحده عربی است، و به همین سبب، منطقه ای مهم و راهبردی به شمار می آید. بندرهای مهمی در حاشیه خلیج فارس وجود دارد که از آنها می توان بندرعباس، بوشهر، بندرلنگه و بندر ماهشهر در ایران، و شارجه، دوبی و ابوظبی را در امارات متحده عربی نام برد.
تلاش مذبوحانه برای تغییر نام خلیج فارس
خلیج فارس نامی است به جای مانده از کهن ترین منابع، زیرا از سده های پیش از میلاد سربرآورده است، و با پارس و فارس- نام سرزمین ملت ایران- گره خورده است. اما در سال های اخیر نام جعلی خلیج عربی نیز در برخی منابع به طور محدود به کاررفته که مخالفت ایرانیان و غیرایرانیان را برانگیخته است.
خلیج فارس نامی است که ازسده های پیش از میلاد برای نامیدن خلیجی که میان ایران و شبه جزیره عربستان واقع است، به کار گرفته شده است. اولین بار یونانی ها در کتب تاریخی شان از این محل به نام خلیج فارس نام بردند.
یونانی های باستان این خلیج را «پرسیکوس سینوس» یا «سینوس پرسیکوس» که همان خلیج فارس است، نامیدند. از آنجا که این نام برای نخستین بار در منابع درست و معتبر تاریخی که غیر ایرانیان نوشته اند آمده است، هیچ گونه شائبه نژادی در وضع آن وجود ندارد؛ چنان که یونانیان بودند که نخستین بار، سرزمین ایران را نیز «پارسه» و «پرسپولیس» یعنی شهر یا کشور پارسیان نامیدند. استرابن جغرافیدان سده نخست میلادی نیز به کرات در کتاب خود از خلیج فارس نام برده است. وی محل سکونت اعراب را بین دریای سرخ و خلیج فارس عنوان می کند. همچنین فلاریوس آریانوس مورخ دیگر یونانی در کتاب تاریخ سفرهای جنگی اسکندر از این خلیج به نام «پرسیکون کیت» که چیزی جز خلیج فارس، نیست نام می برد.
در سفرنامه فیثاغورث در سال 570 قبل از میلاد تا سال 1958 و در تمام منابع مکتوب جهان نام خلیج فارس و یا معادلهای آن در دیگر زبانها ثبت شده است.
با این حال، این نام گذاری از سال 1960 (میلادی)، زمان شکل گیری استعمار در آب های جنوب ایران همواره مورد هجمه بوده است. این خلیج در کتب تاریخی و اسناد بین المللی و عموماً همواره خلیج فارس نامیده شده است. اما کشورهای عربی منطقه، در دو قرن اخیر در مکالمات غیررسمی از نام خلیج عربی استفاده می کنند.
نویسندگان عرب نیز در گذشته معادل های متعددی را برای این نام مانند دریای پایین، البحر الاسفل، البحر السفلی، البحر التحتانی و... را به کار بردند.
تا قرن 17 میلادی، تقریباً در تمامی اسناد موجود، این آبراهه در فارسی با نام خلیج فارس یا دریای فارس، در عربی با نام های الخلیج الفارسی یا بحرالفارسی یا بحرالعجم و در زبان های اروپایی با نام هایی مانند
Golfo di Persia Persian Gulf Sinus
Persicus Persische Golfو   می خواندند.
در بازه زمانی کوتاهی در قرن 91 میلادی، در اسناد بریتانیایی از این آبراهه با عنوان خلیج بصره نام برده شده بود که حکایت از اهمیت بصره در تجارت آن دوران داشته است.
با این حال در تمام منابع عربی تا قبل از سال 8519 خلیج فارس با نام بحر فارس و یا خلیج فارس ثبت شده است. در این منابع و آثار از دریای فارس و چگونگی آن بیش از آثار فرهنگی موجود در هر زبان دیگری گفت وگو شده است. در آثار ابن بطوطه، حمدالله مستوفی، یاقوت حموی، حمزه اصفهانی، ناصرخسرو قبادیانی، ابوریحان بیرونی، ابن بلخی و دیگرانی که اکثر آنان کتاب های خود را به زبان عربی نیز نوشته اند، و همچنین در آثار نویسندگان جدید عرب از نام «خلیج فارس» بدون کم و کاست یاد شده است.
اما اصطلاح «خلیج عربی» برای نخستین بار در دوره تحت قیمومت شیخ نشین های خلیج فارس توسط کارگزاران انگلیس و به طور ویژه از طرف یکی از نمایندگان سیاسی انگلیس مقیم در خلیج فارس به نام رودریک اوون در کتابی به نام حباب های طلایی در خلیج عربی در سال 8519 استفاده شده است؛ «من در تمام کتب و نقشه های جغرافیایی نامی غیر از خلیج فارس ندیده بودم ولی در چند سال اقامت در سواحل خلیج فارس متوجه شدم که ساکنان ساحل عرب هستند؛ بنابراین ادب حکم می کند که این خلیج را عربی بنامیم!»
او و سرچارلز بلگریو به اعتقاد تحلیل گران برای ایجاد تفرقه بین ایران و کشورهای عرب این موضوع را مطرح کردند.
سر چارلز بلگریو که بیش از 03 سال نماینده سیاسی و کارگزار دولت انگلیس در خلیج فارس بوده است، پس از بازگشت به انگلستان در سال 6619 کتابی درباره سواحل جنوبی خلیج فارس منتشر کرد و در آن نوشت که «عرب ها ترجیح می دهند خلیج فارس را خلیج عربی بنامند».
بلافاصله پس از انتشار کتاب سرچارلز بلگریو که نام قبلی سواحل جنوبی خلیج فارس یعنی «ساحل دزدان» را بر روی کتاب خود نهاده اصطلاح «الخلیج العربی» در مطبوعات کشورهای عربی رواج پیدا کرده و در مکاتبات رسمی به زبان انگلیسی نیز اصطلاح «عربین گولف» جایگزین اصطلاح معمول و رایج قدیمی «پرشین گولف» شد.
دولت ایران برای اولین بار در واکنش به این مسئله در روز 31مرداد سال 7313 به دلیل تغییر نام خلیج فارس به خلیج عربی از سوی عراق و برخی دیگر از کشورهای عربی و انگلیس اعتراض خود را ابلاغ کرد و در همان زمان در برابر این نام مجعول واکنش نشان داد و گمرک و پست ایران از قبول محموله هایی که به جای خلیج فارس نام خلیج عربی بر روی آن نوشته شده بود، خودداری کرد. ایران همچنین در مجامع و کنفرانس های بین المللی در صورت به کاربردن این اصطلاح ساختگی از سوی نمایندگان کشورهای عرب واکنش نشان می داد.
در نیمه نخست بهمن ماه سال 0713 سرویراستار سازمان ملل متحد با اشاره به اعتراض های پیاپی نمایندگان ایران در آن سازمان به استفاده از نام ساختگی خلیج عربی در اسناد این سازمان از کارکنان سازمان ملل خواست تا اعتراض دولت ایران را همیشه در نظر داشته باشند و در یازدهم شهریور سال 1713 هنگامی که حیدرابوبکر العطاس نخست وزیر جمهوری یمن در اجلاس سران جنبش عدم تعهد که در جاکارتا پایتخت اندونزی، از نام ساختگی خلیج عربی استفاده کرد، با اعتراض شدید نمایندگان ایرانی روبه رو شد. او سرانجام از نمایندگان ایران عذرخواهی کرد و این کار را غیرعمد خواند.
اما برای اولین بار به صورت رسمی مؤسسه آمریکایی «National geographic« در اطلس جدید جهانی که منتشر کرده، نسبت به اطلس پیشین خود، هفده هزار مورد تغییرات اعمال کرده است؛ از جمله این تغییرات درج عنوان «خلیج عربی» در داخل پرانتز در مقابل نام «خلیج فارس» است.
آلن کارول، رئیس گروه تدوین نقشه های این طلس گفته است که سیاست این مؤسسه در ثبت نام مکانها، سیاست «دوفاکتو»ست؛ یعنی بنا بر نامهایی که در عمل به کار می رود، تصمیم گرفته می شود، نه بر اساس نامی که فرد یا گروه خاصی بر آن می نهد. وی در ادامه اعلام کرد که نام «خلیج فارس» در اطلس
«National geographic»، همچنان به عنوان نام اصلی این خلیج به کار خواهد رفت. در برابر این اقدامات تجاوزکارانه که اهانت رسمی و علنی به قلمرو ارضی و دریایی ایرانیان است، شورای عالی انقلاب فرهنگی دهم اردیبهشت ماه را به عنوان روز ملی خلیج فارس اعلام کرد و ایرانیان وطن پرست نیز در حرکتی دیگر بمب گوگلی خلیج فارس را به راه انداختند.
اما واقعیت مطلب این است که خلیج فارس یک نام کهن تاریخی است که از بدو تاریخ بر روی این خلیج گذاشته شده است و تغییر این نام به طور رسمی تا زمانی که ایرانیان برای حفظ آن ایستادگی کنند، امکان پذیر نیست.
 
منبع:

دسته بندی: تاریخ بوشهر , جغرافیای بوشهر ,
برچسب ها: خلیج فارس , تنگه هرمز , پرسیکوس سینوس , خلیج عربی , بحرالفارسی , الخلیج الفارسی , بحرالعجم , Persian Gulf ,



» آدرس جدید سایت "مرجع جامع بوشهرشناسی" ( چهارشنبه 17 اسفند 1390 )
» زندگینامه میرزا عباس دیّری ( پنجشنبه 11 اسفند 1390 )
» سنج و دمام ( دوشنبه 7 آذر 1390 )
» یزله ( چهارشنبه 16 شهریور 1390 )
» متن نامه شهید رئیسعلی‌دلواری به مجتهد برازجانی ( سه شنبه 15 شهریور 1390 )
» دُم دُم سحری ( شنبه 22 مرداد 1390 )
» آیین طلب باران ( شنبه 18 تیر 1390 )
» موسیقی بوشهر: نی انبان؛ نی همبونه ( چهارشنبه 1 تیر 1390 )
» شهید دلواری در کلام مقام معظم رهبری ( شنبه 28 خرداد 1390 )
» معرفی کتاب هم صدا با نخل های تشنه ( جمعه 13 خرداد 1390 )
» نو یافته های باستان شناسی در بندر سیراف ( جمعه 5 فروردین 1390 )
» زندگینامه خالوحسین بردخونی دشتی ( شنبه 21 اسفند 1389 )
» منطقه حفاظت شده مند ( دوشنبه 11 بهمن 1389 )
» زندگینامه استاد ایرج صغیری ( جمعه 3 دی 1389 )
» زندگینامه دکتر سید جعفر حمیدی ( پنجشنبه 4 آذر 1389 )
» زندگینامه سید بهمنیار حسینی (مفتون بردخونی) ( یکشنبه 18 مهر 1389 )
» مسقطی ( سه شنبه 26 مرداد 1389 )
» زندگینامه شیخ حسن آل عصفور بوشهری ( شنبه 16 مرداد 1389 )
» بافت‌ قدیم‌ بوشهر ( شنبه 22 خرداد 1389 )
» به مناسبت روز خلیج فارس ( جمعه 10 اردیبهشت 1389 )
» انتشار اولین هفته نامه مصور ایرانی در بوشهر ( جمعه 6 فروردین 1389 )
» سند ساواک در مورد تظاهرات نیروی هوایی بوشهر ( دوشنبه 19 بهمن 1388 )
» این حسین کیست که ... ( دوشنبه 7 دی 1388 )
» دانلود تك نوازی نی انبون ( پنجشنبه 19 آذر 1388 )
» تصویر: خلیج فارس ( سه شنبه 10 آذر 1388 )
» ویژگی های دستوری لهجه بوشهری ( یکشنبه 12 مهر 1388 )
» گمنه یا للك ( جمعه 10 مهر 1388 )
» گره چینی ( سه شنبه 7 مهر 1388 )
» مجموعه تصاویر بوشهر 2 ( پنجشنبه 2 مهر 1388 )
» سفالگری ( چهارشنبه 1 مهر 1388 )
موضوعات وبلاگ

آمار بازدید


کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :
آخرین بروز رسانی :

درباره ما


این وبلاگ جهت آشنایی عموم مردم با تاریخ و فرهنگ مردم بوشهر می باشد.
از کلیه کسانی که توانایی همکاری را دارند خواهش می شود تا مطالب خود را به ایمیل من بفرستید تا با نام خودتان در این وبلاگ ثبت گردد.
*******************
به جهت تعدد مطالب و محدود بودن پست های صفحه اصلی، شما قادر به مشاهده تمام پست ها نمی باشید. از این رو به شما پیشنهاد می شود از آرشیو موضوعی جهت دستیابی به پست های پیشین استفاده کنید.
ایجاد کننده وبلاگ : وبسایت شخصی محمد جواد منصورزاده

http://www.up.lianportal.com/images/04734904814806328121.gif

از ما حمایت کنید

به بوشهریها امتیاز دهید